“Şaka” diye yazılıyor, mağduriyeti yıllarca sürüyor: Tuvalet kapılarındaki telefon numaraları tehlikesi

“Şaka” diye yazılıyor, mağduriyeti yıllarca sürüyor: Tuvalet kapılarındaki telefon numaraları tehlikesi

Gediz’de bazı umumi tuvaletlerin kapı ve duvarlarında yer alan yazılar, yalnızca görüntü kirliliği oluşturmuyor. Başkalarına ait telefon numaralarının izinsiz şekilde yazılması, masum insanların hiç tanımadıkları kişiler tarafından aranmasına ve ciddi mağduriyetler yaşamasına neden olabilecek bir tehlikeye dönüşebiliyor.

Umumi tuvaletlerin kapılarına yazılan yazılar, yıllardır birçok yerde karşılaşılan bir görüntü. Kimi zaman anlamsız ifadeler, kimi zaman müstehcen sözler, kimi zaman da hakaret ve küfürler…

Ancak işin rengi, bir kişinin telefon numarasının yazılmasıyla tamamen değişiyor.

Çünkü bir telefon numarası yalnızca birkaç rakamdan ibaret değil.

O numaranın arkasında bir insan, bir aile, bir iş, bir hayat var.

Ve o insan, telefon numarasının rızası dışında herkesin görebileceği bir yere yazılması nedeniyle hiç tanımadığı insanların aramalarına ve mesajlarına maruz kalabiliyor.

“Şaka” denilerek geçiştirilecek bir konu değil

Numarayı yazan kişi açısından bu davranış birkaç saniyelik bir eğlence veya “şaka” olarak görülebilir.

Peki ya numarası yazılan kişi?

Sabahın erken saatlerinde gelen tanımadığı bir telefon…

Gece yarısı yapılan bir arama…

Israrla gönderilen mesajlar…

Kendisini tanımayan insanların ne amaçla aradığını anlamaya çalışmak…

Telefon numarasının hangi kişiler arasında paylaşıldığını bilememek…

Bunların tamamı, birkaç saniyede yapılan bir yazının başka bir insanın hayatında uzun süreli bir huzursuzluğa dönüşmesine neden olabilir.

Üstelik yazı daha sonra silinse bile, numarayı daha önce gören veya kaydeden kişilerin bu bilgiyi paylaşmasının önüne geçmek mümkün olmayabilir.

Telefon numarası kişisel veridir

Kişisel Verileri Koruma Kurumu, telefon numarasını kişisel veri kapsamında değerlendiriyor. Kurumun açıklamalarında kişisel veri; kimliği belirli veya belirlenebilir gerçek kişiye ilişkin her türlü bilgi olarak tanımlanıyor ve telefon numarası da bu kapsamda açıkça sayılıyor.

Dolayısıyla bir kişinin telefon numarasını, kendi rızası olmadan herkesin erişebileceği bir alanda paylaşmak yalnızca “duvara yazı yazmak” olarak görülmeyebilir.

Olayın niteliğine göre kişisel verilerin hukuka aykırı şekilde verilmesi veya yayılması yönünden ceza hukuku bakımından da değerlendirme yapılması söz konusu olabilir.

Bu nedenle “Şaka yaptım”, “Bir şey olmaz sandım” veya “Sadece tuvalet kapısına yazdım” gibi gerekçeler, ortaya çıkan mağduriyeti ortadan kaldırmayabilir.

Özellikle kadınlar açısından daha ciddi bir risk

Telefon numaralarının özellikle kadınlara aitmiş gibi gösterilerek, müstehcen veya cinsel içerikli ifadelerle birlikte yazılması ise meselenin çok daha ağır bir boyuta taşınmasına neden olabilir.

Böyle bir durumda numara sahibi yalnızca istenmeyen telefon görüşmeleriyle değil, aynı zamanda toplum içerisinde küçük düşürülme, taciz edilme, tehdit edilme veya sürekli rahatsız edilme riskiyle karşı karşıya kalabilir.

Bu nedenle konuya yalnızca “tuvaletler kirletiliyor” şeklinde bakmak eksik kalacaktır.

Burada aynı zamanda kişilik hakları, özel hayat, kişisel verilerin korunması ve insanların huzuru söz konusudur.

Bir numara yazmak kolay, sonuçlarıyla yüzleşmek zor

Toplum olarak bazen yaptığımız davranışların sonuçlarını yalnızca kendi açımızdan değerlendiriyoruz.

Bir kapıya isim yazmak…

Bir telefon numarası paylaşmak…

Bir başkası hakkında asılsız veya müstehcen bir ifade yazmak…

“Nasıl olsa kimse beni bulamaz” diye düşünmek…

Oysa teknolojinin ve iletişim araçlarının geliştiği günümüzde, yapılan bir eylemin kimin tarafından gerçekleştirildiğinin tespit edilmesi her zaman düşünüldüğü kadar imkânsız olmayabilir.

Daha da önemlisi, hukuki boyut bir yana, ortada vicdani bir mesele var.

Hiç tanımadığınız bir insanın hayatına, sırf eğlence olsun diye müdahale etmeye hakkınız var mı?

Yetkililere de görev düşüyor

Umumi tuvaletlerdeki yazıların tamamen ortadan kaldırılması kolay olmayabilir. Ancak düzenli temizlik, kapı ve duvarların kontrol edilmesi ve özellikle kişilere ait telefon numaralarının görüldüğü anda silinmesi, olası mağduriyetlerin büyümesini engelleyebilir.

Burada vatandaşlara da önemli bir sorumluluk düşüyor.

Bir kişinin telefon numarasının, özellikle de müstehcen veya aşağılayıcı ifadelerle birlikte yazıldığını gören vatandaşların bunu görmezden gelmemesi gerekiyor.

Çünkü o numaranın sahibi, belki de o yazıdan henüz haberdar bile değil.

Mağdur olan kişi ne yapmalı?

Telefon numarasının izni dışında paylaşıldığını fark eden kişinin öncelikle mümkünse yazının bulunduğu alanı fotoğrafla belgeleyerek, arama ve mesaj kayıtlarını saklaması önem taşıyor.

Devam eden rahatsızlık, tehdit, taciz veya ısrarlı aramalar söz konusuysa kişi, olayın niteliğine göre emniyet birimlerine veya Cumhuriyet Başsavcılığına başvurabilir.

Özellikle telefon numarasının müstehcen ifadelerle birlikte paylaşılması gibi durumlarda, olayın yalnızca bir “duvar yazısı” olarak değerlendirilmemesi ve hukuki boyutunun araştırılması önem taşıyor.

Son söz

Bir tuvalet kapısına yazılan birkaç rakam, yazan kişi için belki birkaç saniyelik bir eğlence olabilir.

Ama o birkaç rakamın sahibi için günlerce, aylarca hatta daha uzun süre devam edebilecek bir huzursuzluğun başlangıcı olabilir.

Bu nedenle artık bu yazılara bakarken sadece “Çirkin bir görüntü” demek yeterli değil.

Çünkü bazen o kapının üzerinde yalnızca bir telefon numarası bulunmuyor.

Bir insanın özel hayatı, huzuru ve güvenliği hedef haline getiriliyor.

Ve belki de herkesin kendisine sorması gereken en basit soru şu:

“O numara benim numaram olsaydı, yine de buna şaka diyebilir miydim?”

RECEP BAYSAL